Οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τα 864 δισεκατομμύρια δολάρια
Μια παγκόσμια ισορροπία τρόμου στήνεται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, καθώς τα τελευταία στοιχεία δείχνουν νέα αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Συγκεκριμένα, η παγκόσμια στρατιωτική δαπάνη αυξήθηκε σχεδόν κατά 3% το 2025, κυρίως λόγω της εκτόξευσης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και την Ασία, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από μια έγκριτη ομάδα παρακολούθησης εξοπλισμών.
Στα 2,9 τρισ οι δαπάνες
Οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τα 864 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Ασία-Ωκεανία η αύξηση ήταν 8,1%, στα 681 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) στην ετήσια έκθεσή του «Trends in World Military Expenditure».
Συνολικά, σχεδόν 2,9 τρισεκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν παγκοσμίως για στρατιωτικά προγράμματα το 2025, σημειώνοντας αύξηση 2,9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 2,5% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), το υψηλότερο ποσοστό από το 2009, σύμφωνα με το SIPRI.
Οι 5 πρωταθλητές
Οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Γερμανία και η Ινδία ήταν οι πέντε χώρες με τις μεγαλύτερες δαπάνες, αντιπροσωπεύοντας συλλογικά το 58% του παγκόσμιου συνόλου.
Αν και η έκθεση σημειώνει ότι η ετήσια αύξηση των συνολικών δαπανών είναι μικρότερη από την αύξηση 9,7% που καταγράφηκε το 2024, αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι οι ΗΠΑ δεν ενέκριναν νέα χρηματοδότηση για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας το 2025. Το SIPRI υπολογίζει τη στρατιωτική βοήθεια στο εξωτερικό στους λογαριασμούς της χώρας-δωρητή.
Χωρίς τις ΗΠΑ, οι παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 9,2% το 2025, σύμφωνα με την έκθεση.
ΗΠΑ και Κίνα
Ωστόσο, οι ΗΠΑ παραμένουν η χώρα με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες στον κόσμο – με 954 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 – ακολουθούμενες από την Κίνα με περίπου 336 δισεκατομμύρια και τη Ρωσία με περίπου 190 δισεκατομμύρια.
Παρόλα αυτά, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ παγκοσμίως ήταν αυτοί που οδήγησαν την αύξηση των δαπανών, αποκαλύπτοντας σημαντικές αλλαγές.
Η Ευρώπη εξοπλίζεται
«Το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν ταχύτερα από οποιαδήποτε στιγμή μετά το 1953, αντικατοπτρίζοντας την επιδίωξη της ευρωπαϊκής αυτονομίας παράλληλα με την αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ για ενίσχυση της κατανομής βαρών εντός της συμμαχίας», δήλωσε η Jade Guiberteau Ricard.
Χώρες του ΝΑΤΟ με μεγάλες αυξήσεις περιλαμβάνουν το Βέλγιο (59%), την Ισπανία (50%), τη Νορβηγία (49%), τη Δανία (46%), τη Γερμανία (24%), την Πολωνία (23%) και τον Καναδά (23%).
Η Γερμανία, με συνολικές στρατιωτικές δαπάνες 114 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κατατάσσεται τέταρτη παγκοσμίως.
Ρεκόρ και στην Ιαπωνία, έκρηξη στην Ασία
Στην Ασία, η Ιαπωνία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 9,7%, φτάνοντας τα 62,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ως ποσοστό του ΑΕΠ, το 1,4% που δαπανήθηκε για την άμυνα είναι το υψηλότερο επίπεδο για τη χώρα από το 1958.
«Σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ασία και την Ωκεανία, όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες, αυξάνουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες όχι μόνο λόγω μακροχρόνιων περιφερειακών εντάσεων, αλλά και λόγω αυξανόμενης αβεβαιότητας για την υποστήριξη των ΗΠΑ», δήλωσε ο Diego Lopes da Silva.
Εν τω μεταξύ, η Ταϊβάν αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 14,2%, στα 18,2 δισεκατομμύρια δολάρια (2,1% του ΑΕΠ), σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αύξηση από το 1988.
Σύμφωνα με τον νόμο Taiwan Relations Act, η Ουάσιγκτον υποχρεούται να παρέχει στην Ταϊβάν τα μέσα για την άμυνά της και της προμηθεύει αμυντικό εξοπλισμό.
Η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στην Κίνα
Η Κίνα αύξησε τις αμυντικές της δαπάνες κατά 7,4% — τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση της τελευταίας δεκαετίας και την 31η συνεχόμενη χρονιά αύξησης — καθώς επιδιώκει να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις της έως το 2035.
Το 40% του ΑΕΠ της Ουκρανίας
Ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ουκρανία είναι η χώρα που δαπανά τα περισσότερα για στρατιωτικό εξοπλισμό στον κόσμο, με περίπου 40%, καθώς βρίσκεται στο τέταρτο έτος πολέμου με τη Ρωσία. Κατατάσσεται έβδομη παγκοσμίως.
Η Ρωσία διέθεσε το 7,5% του ΑΕΠ της για τον στρατό, αυξάνοντας τις δαπάνες της κατά 5,9% σε σχέση με το 2024.
«Το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες ως ποσοστό των κρατικών δαπανών έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ τόσο στη Ρωσία όσο και στην Ουκρανία», δήλωσε ο Lorenzo Scarazzato.
Τι συμβαίνει σε Μέση Ανατολή, Αφρική
Στη Μέση Ανατολή, η Σαουδική Αραβία ήταν αυτή που δαπάνησε τα περισσότερα με 83,2 δισεκατομμύρια δολάρια, αυξημένα κατά 1,4%.
Το Ισραήλ ακολούθησε με 48,3 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας μείωση 4,9%, λόγω της αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων στη Γάζα μετά την εκεχειρία του Ιανουαρίου 2025.
Το Ιράν είδε τις δαπάνες του να μειώνονται κατά 5,6% σε πραγματικούς όρους, αλλά ο υψηλός πληθωρισμός και τα έσοδα από μη καταγεγραμμένες πωλήσεις πετρελαίου σημαίνουν ότι πιθανότατα αυξήθηκαν στην πράξη.
«Τα επίσημα στοιχεία σχεδόν σίγουρα υποτιμούν το πραγματικό επίπεδο των δαπανών του Ιράν», δήλωσε η Zubaida Karim.
Στη Νότια Ασία, οι στρατιωτικές δαπάνες της Ινδίας αυξήθηκαν κατά 8,9% στα 92,1 δισεκατομμύρια δολάρια, λόγω της σύγκρουσης με το Πακιστάν.
Στην Αφρική, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν συνολικά κατά 8,5%, φτάνοντας τα 58,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Αλγερία είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες της ηπείρου.
Κούρσα εξοπλισμών
Το SIPRI εκτιμά ότι οι αμυντικές δαπάνες θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια.
«Δεδομένου του εύρους των τρεχουσών κρίσεων, καθώς και των μακροπρόθεσμων στόχων πολλών κρατών, αυτή η ανάπτυξη πιθανότατα θα συνεχιστεί έως το 2026 και μετά», δήλωσε ο Xiao Liang.
Οι ΗΠΑ αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτή την αύξηση.
Το Κογκρέσο έχει ήδη εγκρίνει πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια για αμυντικές δαπάνες το 2026, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν κοστίζει περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως.
Για το 2027, η κυβέρνηση του Donald Trump προτείνει αμυντικό προϋπολογισμό ύψους 1,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
www.bankingnews.gr
Συγκεκριμένα, η παγκόσμια στρατιωτική δαπάνη αυξήθηκε σχεδόν κατά 3% το 2025, κυρίως λόγω της εκτόξευσης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και την Ασία, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από μια έγκριτη ομάδα παρακολούθησης εξοπλισμών.
Στα 2,9 τρισ οι δαπάνες
Οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τα 864 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Ασία-Ωκεανία η αύξηση ήταν 8,1%, στα 681 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) στην ετήσια έκθεσή του «Trends in World Military Expenditure».
Συνολικά, σχεδόν 2,9 τρισεκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν παγκοσμίως για στρατιωτικά προγράμματα το 2025, σημειώνοντας αύξηση 2,9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 2,5% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), το υψηλότερο ποσοστό από το 2009, σύμφωνα με το SIPRI.
Οι 5 πρωταθλητές
Οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Γερμανία και η Ινδία ήταν οι πέντε χώρες με τις μεγαλύτερες δαπάνες, αντιπροσωπεύοντας συλλογικά το 58% του παγκόσμιου συνόλου.
Αν και η έκθεση σημειώνει ότι η ετήσια αύξηση των συνολικών δαπανών είναι μικρότερη από την αύξηση 9,7% που καταγράφηκε το 2024, αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι οι ΗΠΑ δεν ενέκριναν νέα χρηματοδότηση για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας το 2025. Το SIPRI υπολογίζει τη στρατιωτική βοήθεια στο εξωτερικό στους λογαριασμούς της χώρας-δωρητή.
Χωρίς τις ΗΠΑ, οι παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 9,2% το 2025, σύμφωνα με την έκθεση.
ΗΠΑ και Κίνα
Ωστόσο, οι ΗΠΑ παραμένουν η χώρα με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες στον κόσμο – με 954 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 – ακολουθούμενες από την Κίνα με περίπου 336 δισεκατομμύρια και τη Ρωσία με περίπου 190 δισεκατομμύρια.
Παρόλα αυτά, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ παγκοσμίως ήταν αυτοί που οδήγησαν την αύξηση των δαπανών, αποκαλύπτοντας σημαντικές αλλαγές.
Η Ευρώπη εξοπλίζεται
«Το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν ταχύτερα από οποιαδήποτε στιγμή μετά το 1953, αντικατοπτρίζοντας την επιδίωξη της ευρωπαϊκής αυτονομίας παράλληλα με την αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ για ενίσχυση της κατανομής βαρών εντός της συμμαχίας», δήλωσε η Jade Guiberteau Ricard.
Χώρες του ΝΑΤΟ με μεγάλες αυξήσεις περιλαμβάνουν το Βέλγιο (59%), την Ισπανία (50%), τη Νορβηγία (49%), τη Δανία (46%), τη Γερμανία (24%), την Πολωνία (23%) και τον Καναδά (23%).
Η Γερμανία, με συνολικές στρατιωτικές δαπάνες 114 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κατατάσσεται τέταρτη παγκοσμίως.
Ρεκόρ και στην Ιαπωνία, έκρηξη στην Ασία
Στην Ασία, η Ιαπωνία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 9,7%, φτάνοντας τα 62,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ως ποσοστό του ΑΕΠ, το 1,4% που δαπανήθηκε για την άμυνα είναι το υψηλότερο επίπεδο για τη χώρα από το 1958.
«Σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ασία και την Ωκεανία, όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες, αυξάνουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες όχι μόνο λόγω μακροχρόνιων περιφερειακών εντάσεων, αλλά και λόγω αυξανόμενης αβεβαιότητας για την υποστήριξη των ΗΠΑ», δήλωσε ο Diego Lopes da Silva.
Εν τω μεταξύ, η Ταϊβάν αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 14,2%, στα 18,2 δισεκατομμύρια δολάρια (2,1% του ΑΕΠ), σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αύξηση από το 1988.
Σύμφωνα με τον νόμο Taiwan Relations Act, η Ουάσιγκτον υποχρεούται να παρέχει στην Ταϊβάν τα μέσα για την άμυνά της και της προμηθεύει αμυντικό εξοπλισμό.
Η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στην Κίνα
Η Κίνα αύξησε τις αμυντικές της δαπάνες κατά 7,4% — τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση της τελευταίας δεκαετίας και την 31η συνεχόμενη χρονιά αύξησης — καθώς επιδιώκει να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις της έως το 2035.
Το 40% του ΑΕΠ της Ουκρανίας
Ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ουκρανία είναι η χώρα που δαπανά τα περισσότερα για στρατιωτικό εξοπλισμό στον κόσμο, με περίπου 40%, καθώς βρίσκεται στο τέταρτο έτος πολέμου με τη Ρωσία. Κατατάσσεται έβδομη παγκοσμίως.
Η Ρωσία διέθεσε το 7,5% του ΑΕΠ της για τον στρατό, αυξάνοντας τις δαπάνες της κατά 5,9% σε σχέση με το 2024.
«Το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες ως ποσοστό των κρατικών δαπανών έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ τόσο στη Ρωσία όσο και στην Ουκρανία», δήλωσε ο Lorenzo Scarazzato.
Τι συμβαίνει σε Μέση Ανατολή, Αφρική
Στη Μέση Ανατολή, η Σαουδική Αραβία ήταν αυτή που δαπάνησε τα περισσότερα με 83,2 δισεκατομμύρια δολάρια, αυξημένα κατά 1,4%.
Το Ισραήλ ακολούθησε με 48,3 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας μείωση 4,9%, λόγω της αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων στη Γάζα μετά την εκεχειρία του Ιανουαρίου 2025.
Το Ιράν είδε τις δαπάνες του να μειώνονται κατά 5,6% σε πραγματικούς όρους, αλλά ο υψηλός πληθωρισμός και τα έσοδα από μη καταγεγραμμένες πωλήσεις πετρελαίου σημαίνουν ότι πιθανότατα αυξήθηκαν στην πράξη.
«Τα επίσημα στοιχεία σχεδόν σίγουρα υποτιμούν το πραγματικό επίπεδο των δαπανών του Ιράν», δήλωσε η Zubaida Karim.
Στη Νότια Ασία, οι στρατιωτικές δαπάνες της Ινδίας αυξήθηκαν κατά 8,9% στα 92,1 δισεκατομμύρια δολάρια, λόγω της σύγκρουσης με το Πακιστάν.
Στην Αφρική, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν συνολικά κατά 8,5%, φτάνοντας τα 58,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Αλγερία είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες της ηπείρου.
Κούρσα εξοπλισμών
Το SIPRI εκτιμά ότι οι αμυντικές δαπάνες θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια.
«Δεδομένου του εύρους των τρεχουσών κρίσεων, καθώς και των μακροπρόθεσμων στόχων πολλών κρατών, αυτή η ανάπτυξη πιθανότατα θα συνεχιστεί έως το 2026 και μετά», δήλωσε ο Xiao Liang.
Οι ΗΠΑ αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτή την αύξηση.
Το Κογκρέσο έχει ήδη εγκρίνει πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια για αμυντικές δαπάνες το 2026, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν κοστίζει περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως.
Για το 2027, η κυβέρνηση του Donald Trump προτείνει αμυντικό προϋπολογισμό ύψους 1,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών